65 YAŞ ÜSTÜNDEN 'KEYFİ' SAĞLIK RAPORU İSTEYEN NOTERE 100 BİN LİRA CEZA
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bir noterlikte 65 yaş üstü bir yurttaştan vekaletname işlemi sırasında "akli meleke raporu" talep edilmesini ayrımcılık olarak değerlendirdi.
Kurum, rapor talebinin hiçbir somut gerekçe olmadan, yalnızca yaşa dayalı olarak istenmesini "keyfi, orantısız ve ayrımcı bir uygulama" olarak nitelendirerek sorumlu noter hakkında 100 bin TL idari para cezasına hükmetti.
"Yaşlılık tek başına şüphe gerekçesi olamaz"
Karara konu olayda başvuran kişi, vekaletname düzenletmek için gittiği Kadıköy'deki bir noterlikte, 65 yaş ve üzerindekilerden sağlık raporu istendiği söylenerek işlemden geri çevrildiğini belirtti.
TİHEK'in incelemesinde, noterliğin başvuran hakkında hiçbir somut şüphe, ihbar, davranış veya tutanak sunamadığı; rapor talebinin yalnızca yaş nedeniyle sistematik şekilde istendiği tespit edildi.
Türkiye Noterler Birliği'nin görüşü de dosyaya yansıdı. Birlik, 2003 tarihli genelgelerinde "65 yaş üstünden rutin rapor istenmesinin ayrımcı uygulama olduğu" yönündeki kararı hatırlatarak, raporun ancak kişinin davranışları işlem yapma ehliyeti konusunda ciddi şüphe uyandırıyorsa talep edilebileceğini bildirdi.
Kamu hizmeti niteliği vurgusu
TİHEK'in kararında noterlik hizmetlerinin kamusal niteliği nedeniyle, bir yurttaşın sırf yaşı nedeniyle işlemden men edilmesinin:
- Kişinin onurunu zedelediği,
- Özerkliğine müdahale niteliği taşıdığı,
- Yaş ayrımcılığına yol açtığı,
- Kişiyi maddi ve manevi olarak zor durumda bıraktığı belirtildi.
Notere 100 bin TL idari para cezası
TİHEK, noter tarafından ileri sürülen "hukuki güvenliği sağlama" gerekçesinin yeterli olmadığına hükmetti; yaşın tek başına akıl sağlığı şüphesi yaratmayacağını belirtti.
İhlalin ağırlığı dikkate alınarak eski Kadıköy . Noteri A.B.K. hakkında 100.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Karar emsal niteliğinde
Son dönemde yurttaşlardan sık sık "noterlerin 65 yaş üstüne otomatik olarak sağlık raporu dayatması" yönünde şikayetler geliyordu.
TİHEK'in bu kararı, noterliklerdeki keyfi rapor uygulamalarına karşı emsal niteliği taşıyor.
Kararla birlikte:
- Noterler yaş nedeniyle rutin rapor isteyemeyecek,
- Şüphe varsa bu şüphenin somutlaştırılması,
- Gerekçenin tutanak altına alınması,
- Kişinin işlem ehliyetinin ön değerlendirmeyle belirlenmesi gerekecek.
Yorumlar
Yorum Gönder