Afganistan’da Taliban’dan Gizli Ceza Usul Kanunu

Taliban yönetimi, Ocak ayının ikinci haftasında 119 maddeden oluşan yeni Ceza Usul Kanunu’nu il mahkemelerine göndererek yürürlüğe soktu.

Kanun, 10 bölüm ve üç kısımdan oluşuyor. Yasal süreç kamuoyuna açıklanmadı, tartışmaya açılmadı; düzenleme gizlice değiştirildi ve tüm toplumun buna uyması istendi.

Kanun, yalnızca bir hukuk belgesi değil; aynı zamanda muhalefeti susturmayı, toplumsal kontrolü sağlamayı ve şiddeti meşrulaştırmayı amaçlayan yeni anayasal düzenin taslağı olarak değerlendiriliyor.

Modern adalet sistemlerinin sağlaması gereken temel haklar tanınmazken, bireyler “rejime tabi köle” olarak görülüyor.

Afgan toplumu din alimleri, elitler, orta sınıf ve alt sınıf olarak kategorilere ayrılıyor; her grup yasalar karşısında farklı muamele görüyor. Bu durum, eşitlik ilkesini ortadan kaldırarak toplumsal ayrışmayı derinleştiriyor.

Taliban daha önce kız çocuklarının eğitimini, dans etmesini ve müzik dinlemesini yasaklamıştı. Yeni düzenleme ise bu yasakların ötesine geçerek köleliği yasal hale getirdiği iddialarını gündeme taşıdı.

Uluslararası hukuk uzmanları, söz konusu kanunun insan hakları sözleşmeleriyle açıkça çeliştiğini ve Afgan halkını sistematik biçimde rejime bağımlı hale getirdiğini belirtiyor.

Taliban’ın gizli şekilde yürürlüğe soktuğu bu düzenleme, Afganistan’da hukukun üstünlüğü yerine rejimin üstünlüğünü tesis eden bir adım olarak değerlendiriliyor.